مهدى فرمانيان
103
آشنايى با فرق تشيع ( فارسى )
درس يازدهم عقايد زيديه مقدمه ديدگاه زيديه در اصول دين تفاوت چندانى با ديگر عدليه ندارد و همچون ديگر شيعيان به دو اصل توحيد و عدل بهعنوان اساسىترين اصول اعتقادى مىنگرند و براساس آن هرگونه تشبيه و تجسيم را نفى كرده ، خدا را عادل مىدانند ؛ يعنى براساس مصالح و مفاسد پاداش مىدهد و مجازات مىكند . آنها همچنين به اختيار انسان در افعال معتقدند و جبر را رد مىكنند و بر خلاف مرجئه برآنند كه خداوند به وعده و وعيدهاى خود عمل خواهد كرد و همچون معتزله در مورد مرتكب كبيره به اصل « المنزلة بين المنزلتين » اعتقاد دارند و مرتكب كبيره را در رتبهاى ميان مؤمن و كافر قرار مىدهند . همچنين به اصل امر به معروف و نهى از منكر بهعنوان يكى از اصول دين مبين اسلام باور دارند . احمد بن حسن بن محمد رصاص ( م 621 ه . ق ) يكى از شخصيتهاى برجستهء زيديه ، در تأليفى ارزشمند كه بعد از او نزد زيديه مقبول افتاد و بهعنوان منشور اعتقادى زيديه شناخته شده است ، فهرستى از عقايد زيديه را كه بر حول سه محور اساسى : توحيد ، عدل و وعد مىچرخد ، در سى بند ارائه كرده است . اين سى مسئله كه خود رصاص توضيحاتى مختصر بر آن افزوده ، در كتابى به نام ثلاثون مسئله يا مصباح العلوم عرضه شده است و تاكنون عالمان متعددى از زيديه به شرح و تفصيل آن پرداختهاند . در اين مجال و در ابتدا ، ترجمهاى از اين سى مسئله بهعنوان چكيده عقايد زيديه عرضه مىشود :